چکیده

پایتخت به عنوان مرکز اقتدار سیاسی و تکیه­گاه دولت، معمولاً در برگیرنده کلیه عوامل سیاسی، فرهنگی، قومی، تاریخی، اقتصادی، اداری، فنی و ارتباطی است. یک پایتخت با توجه به کارکردهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آن، در واقع به عنوان سمبل کارایی و ظرفیت کلیه پتانسیل­های وجودی دولت مربوطه عمل می­کند. در جغرافیای سیاسی، اگر به عوامل سرزمین، دولت و ملت به عنوان سه رکن بنیادین کشور نگریسته می­شود، بدون تردید، پایتخت نیز به عنوان مرکز هدایت دولت و گرانیگاه نیروی محرکه آن، از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین، زمانی­که دولتی پایتخت خود را فاقد کارایی لازم در سیستم جغرافیای سیاسی کشور ببیند، سعی خواهد کرد تا با انتقال پایتخت به یک مکان جدید، این مشکل جغرافیای سیاسی کشور را برطرف سازد. انتخاب آنکارا به عنوان پایتخت جمهوری ترکیه نیز به خاطر این بود که استانبول فاقد کارایی لازم برای بقا و تأمین سیستم مدیریتی ترکیه جدید در داخل جغرافیای سیاسی کشور و نظام ژئوپلیتیک جهانی بود. با این حال، در تغییر مکان پایتخت­ها عوامل مختلفی می­توانند تأثیرگذار باشند. درهمین راستا، ضمن بررسی انتقال پایتخت ترکیه از استانبول به آنکارا، هدف اصلی این مقاله بررسی و شناسایی عوامل اصلی تأثیرگذار در فرایند مکان­گزینی پایتخت­ها است.

واژگان کلیدی: منطقه هسته، کانون سیاسی، پایتخت، انتقال پایتخت، آنکارا.

اسامی نویسندگان به ترتیب: دکتر زهرا احمدی­پور و علی ولیقلی­زاده


این مقاله در فصلنامه علمی- پژوهشی جغرافیا متعلق به انجمن جغرافیایی ایران به چاپ رسیده است. جهت دسترسی به اصل مقاله می توانید بر روی لینک زیر کلیک نمایید.

http://www.magiran.com/ppdf/4091/p0409100221231-MJBPIC.pdf